Tagarchief: gedicht

Raadgedicht

Standaard

raadgedichtVandaag zag ik een nieuw initiatief voorbij komen: Raadgedicht. Wat is dat voor iets? Tien bekende Nederlandse schrijvers bedenken een gedicht waarin één woord ontbreekt en dat woord moet je natuurlijk raden. Mijn eerste gedachte was ‘jongens, dat is té makkelijk’. Ik vreesde dat er van die zoete rijmpjes zouden staan waarvan je het laatste rijmwoord zou moeten invullen. Je kent ze wel, van die cliché liefdesgedichtjes:

…hou,
… jou,
…wou,
…zou,
…trouw.

Toen klikte ik het gedicht van Ted van Lieshout aan en zag al snel dat het niet zo simpel is. Het is puzzelen, proberen en proeven welk woord het lekkerste is. En goed lezen wat er staat, want misschien klopt je antwoord bij nader inzien toch niet.

De gedichten zijn geschikt voor mensen van 10 tot 110 jaar (ook erg geschikt voor scholieren). En laat ik nou net in de doelgroep vallen, en jij vast ook! Iedere maandag wordt er een nieuw gedicht geplaatst en kun je je antwoord inzenden. Wat kun je winnen: een eervolle vermelding op de website. Op vrijdag wordt het juiste antwoord bekend gemaakt.

De grap is natuurlijk om allerlei woorden in te vullen om erachter te komen dat het niet klopt of niet kan, maar wel reuzegrappig is. En het mooiste is denk ik een ‘fout’ antwoord waarvan de dichter denkt: dát woord past nog beter dan het woord dat ik zelf op die plaats had bedacht. Dicht en raad mee, het kan vanaf nu tot 16 november 2015!

Raadgedicht wordt ondersteund door Het poëziepaleis, Kinderboekenmuseum, Land van Lezen, Poëzieweek, Stichting Lezen en Uitgeverij Zwijsen.

Advertenties

Elf

Standaard

Weet je wat een elfje is? En nee, ik bedoel niet een mythisch wezen met van die puntige oren.

Een elf of elfje is een gedicht van elf woorden. Je schrijft in de eerste zin 1 woord, in de tweede zin 2 woorden, in de derde zin 3, in de vierde zin 4 en in de vijfde zin 1 woord. Het hoeft niet te rijmen en het idee is ontstaan in Amerika – daar heet het gedichtje een Cinquain, omdat het vijf regels heeft. De Amerikaanse dichter Adelaide Crapsey bedacht de Cinquain zo’n 100 jaar geleden. Taaldrukkers Frederice van Faassen en Jos van Hest ontdekten de eenvoudige werkvorm in 1978 in een Amerikaans boek over schrijven en brachten ‘m mee naar Nederland.

Toen ik voor het eerst over een elf hoorde, moest ik meteen denken aan de Haiku. Deze Japanse dichtkunst houdt in dat zo’n gedicht drie regels moet hebben, waarvan de eerste regel 5, de tweede regel 7 en de derde regel weer 5 lettergrepen telt. Dat is dus echt even puzzelen. Zen-monniken gebruiken het niet voor niets als korte meditatie.

Een modernere variant is de ‘160’: een gedichtje van precies 160 tekens, de hoeveelheid tekst die in één sms-bericht past. Nu wordt er anno 2015 volgens mij niet meer zo heel veel ge-sms’t trouwens, maar goed, een leuke uitdaging is het wel. Ik schreef deze een paar jaar geleden (toen we nog niet massaal waren overgestapt op WhatsApp):

Daar liep ik dan,
een tikje haastig,
op de stoep maar
langs een donkere heg.
Plots voelde ik mij zo klein
alsof ik al die jaren
Zomaar van mijn schouders wierp.

Is dat niet flauw, om een bepaald aantal woorden, zinnen, lettergrepen of zelfs tekens te moeten gebruiken? Ik vind van niet – het daagt je uit om anders te formuleren, synoniemen te zoeken en te herschrijven. Terug naar de elf: op Wikipedia staat dat het eerste woord van een elf een niet-bestaande kleur zou moeten zijn, maar dat is slechts één mogelijkheid. Wie gaat zoeken, zal ontzettend veel verschillende ideeën vinden om elfen te schrijven. Ik bedacht deze over (hoe kan het ook anders) schrijven:

Zee
Brengt woorden
Wind blaast zinnen
Onder zacht zand verborgen
Boek

Binnenkort zal ik ook eens een Haiku schrijven!